Um žjóšaratkvęšagreišslur

Ķ stjórnarskrį lżšveldisins Ķslands er ķ rauninni ekki mikiš fjallaš um žjóšaratkvęšagreišslur. Žęr ber žó į góma ķ eftirtöldum greinum:

11. gr. Forseti lżšveldisins er įbyrgšarlaus į stjórnarathöfnum. Svo er og um žį, er störfum hans gegna.
Forseti veršur ekki sóttur til refsingar, nema meš samžykki Alžingis.
Forseti veršur leystur frį embętti, įšur en kjörtķma hans er lokiš, ef žaš er samžykkt meš meiri hluta atkvęša viš žjóšaratkvęšagreišslu, sem til er stofnaš aš kröfu Alžingis, enda hafi hśn hlotiš fylgi 3/4 hluta žingmanna. Žjóšaratkvęšagreišslan skal žį fara fram innan tveggja mįnaša, frį žvķ aš krafan um hana var samžykkt į Alžingi, og gegnir forseti eigi störfum, frį žvķ aš Alžingi gerir samžykkt sķna, žar til er śrslit žjóšaratkvęšagreišslunnar eru kunn.
Nś hlżtur krafa Alžingis eigi samžykki viš žjóšaratkvęšagreišsluna, og skal žį Alžingi žegar ķ staš rofiš og efnt til nżrra kosninga.

26. gr. Ef Alžingi hefur samžykkt lagafrumvarp, skal žaš lagt fyrir forseta lżšveldisins til stašfestingar eigi sķšar en tveim vikum eftir aš žaš var samžykkt, og veitir stašfestingin žvķ lagagildi. Nś synjar forseti lagafrumvarpi stašfestingar, og fęr žaš žó engu aš sķšur lagagildi, en leggja skal žaš žį svo fljótt sem kostur er undir atkvęši allra kosningarbęrra manna ķ landinu til samžykktar eša synjunar meš leynilegri atkvęšagreišslu. Lögin falla śr gildi, ef samžykkis er synjaš, en ella halda žau gildi sķnu.

79. gr. Tillögur, hvort sem eru til breytinga eša višauka į stjórnarskrį žessari, mį bera upp bęši į reglulegu Alžingi og auka-Alžingi. Nįi tillagan samžykki skal rjśfa Alžingi žį žegar og stofna til almennra kosninga af nżju. Samžykki [Alžingi] įlyktunina óbreytta, skal hśn stašfest af forseta lżšveldisins, og er hśn žį gild stjórnskipunarlög.
Nś samžykkir Alžingi breytingu į kirkjuskipun rķkisins samkvęmt 62. gr., og skal žį leggja žaš mįl undir atkvęši allra kosningarbęrra manna ķ landinu til samžykktar eša synjunar, og skal atkvęšagreišslan vera leynileg.

Hér er um aš ręša 3 greinar. Ķ 11. grein er fjallaš um žjóšaratkvęši um vantrausttillögu Alžingis į forseta Ķslands. Į žaš hefur aldrei reynt.
Ķ 26. grein er įkvęšiš um neitunarvald forsetans og hvernig höfundar stjórnarskrįrinnar ętlušu žjóšinni aš stašfesta eša synja žeirri neitun. Į žetta hefur einu sinni reynt meš žeim hętti (Icesave lögin) en žegar forseti synjaši fjölmišlalögunum stašfestingar įriš 2004 komu stjórnvöld sér undan skyldum sķnum um aš efna til žjóšaratkvęšagreišslu meš žvķ aš draga lagafrumvarpiš til baka žrįtt fyrir aš 26. greinin taki af öll tvķmęli um aš leggja skuli "frumvarpiš undir atkvęši allra kosningabęrra manna ķ landinu svo fljótt sem aušiš er". Hér var žvķ um augljóst stjórnarskrįrbrot aš ręša. Ekki get ég séš aš hęgt sé aš skżla sér į bak viš óljós fyrirmęli 26. greinar. Hins vegar ętti löggjafinn aš vera löngu bśinn aš setja lög um framkvęmd žjóšaratkvęšagreišslna į Ķslandi, byggš į grunnlögum žjóšarinnar ķ stjórnarskrįnni.

Fyrri hluti 79. greinar er lķklega sį klśšurslegasti og gerir žaš aš verkum aš erfitt hefur veriš aš nį fram miklum breytingum į stjórnarskrįnni og ķ rauninni mį deila um hvort fariš hafi veriš eftir žessu įkvęši ķ hvķvetna žegar stjórnarskrįrbreytingar hafa veriš samžykktar. Žį er frįleitt aš Alžingi hafi sķšasta oršiš en ekki žjóšin, sem žó er sį ašili, sem gerir stjórnarskrįrsįttmįlann viš sjįlfa sig og felur svo Alžingi aš setja landinu lög til samręmis viš sįttmįlann.

Žaš sem ég vil gera er eftirfarandi:
1. Allar breytingar į stjórnarskrįnni fari ķ dóm žjóšarinnar - žjóšaratkvęši - en ekki dóm Alžingis.
2. Allar synjanir forseta Ķslands į lagafrumvörpum frį Alžingi fari ķ žjóšaratkvęši.
3. Allir millirķkjasamningar og samningar, sem kunna aš fela ķ sér valdaafsal til alžjóšlegra samtaka, rķkjasambanda eša hernašarbandalaga, hvort sem afsališ er stašbundiš eša tķmabundiš ešur ei, fari ķ žjóšaratkvęši.
4. Įkvešinn hluti alžingismanna eša kosningabęrra manna ķ landinu geti fariš fram į žjóšaratkvęšagreišslu um mįl, sem varša žjóšarhag, miklar deilur standa um o.s.frv.
5. Aš hver sį, sem reynir aš snišganga stjórnarskrįna hvaš ofangreint varšar verši lįtinn sęta refsingu.
6. Aš nišurstöšur žjóšaratkvęšagreišslna verši bindandi fyrir rķkisstjórn og Alžingi.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband